Pencalonan  Tarian Zapin ke dalam Senarai Warisan Budaya Tak Ketara Kemanusiaan UNESCO.

Sumber : Siaran Media JBS
Foto : Md Nasrullah – JMM, Sabrina – JMM

BANDAR SERI BEGAWAN, Sabtu, 14 Rabiulakhir 1448/26 September 2026 – Kementerian Kebudayaan, Belia dan Sukan (KKBS) Negara Brunei Darussalam mengumumkan penyertaan Negara Brunei Darussalam dalam pencalonan Tarian Zapin ke dalam Senarai Warisan Budaya Tak Ketara Kemanusiaan UNESCO. Pencalonan ini melibatkan usaha di antara Negara Brunei Darussalam, Indonesia, Malaysia dan Singapura, bagi kitaran penilaian tahun 2028.

Zapin adalah warisan budaya hidup yang dinamik yang mendalam kepada masyarakat Melayu Islam di rantau maritim Asia Tenggara, dan bukan sekadar persembahan. Ia merupakan tradisi hidup masyarakat Islam di seluruh rantau maritim, disertai oleh Negara-negara Pihak (State Parties) yang menyertai berkongsi asal usul dan pengalaman budaya yang saling berkaitan. Zapin diamalkan sebagai gabungan yang utuh antara muzik, nyanyian, tarian dan hasil daripada penghibridan antara Zafin Hadhrami dengan tradisi tempatan.

Di Negara Brunei Darussalam, tradisi serumpun ini dikenali sebagai Jipin Brunei, merangkumi variasi seperti Jipin Laila Sembah dan Jipin Susun Sireh. Jipin Brunei tersendiri dengan koreografinya yang halus dan sopan, pergerakan kaki dan gerak isyarat yang seragam dipersembahkan oleh pasangan penari, diiringi alat muzik gambus, biola dan gendang, kadang-kadang ditambah dengan ensembel gulintangan. Jipin lazimnya dipersembahkan pada majlis-majlis keramaian, perkahwinan dan sambutan kebangsaan, dan terus dipersembahkan oleh kumpulan kebudayaan kebangsaan seperti Senandung Darussalam di persada serantau dan antarabangsa.

Pencalonan bersama ini melambangkan prinsip kerjasama antarabangsa, memupuk dialog dan usaha kolaboratif yang berkongsi warisan budaya yang sama. Kerjasama ini mencerminkan sebuah komuniti kolektif yang melangkaui sempadan geografi dan kebangsaan, sambil turut menzahirkan dialog berterusan antara variasi Zapin, termasuk Zapin, Jipin, Jepin, Japin, Dana, Dincak Dambus dan Gambusan, sepertimana yang telah berkembang di Negara Brunei Darussalam, Indonesia, Malaysia dan Singapura. Inisiatif ini dibina atas asas kerjasama serantau yang telah lama terjalin, sebagaimana dibuktikan oleh pelbagai festival dan persembahan budaya di kalangan Negara-Negara Pihak (State Parties) yang menyertai, termasuk platform serantau yang telah mempersembahkan Jipin Negara Brunei Darussalam bersama tradisi Zapin dari negara-negara jiran. Sejak akhir tahun 1990-an sehingga kini, kerjasama antara Negara melalui festival-festival berkaitan Zapin di Indonesia, Malaysia dan Singapura telah menjadi penanda aras kerjasama serantau dalam kalangan Negara-negara Pihak (State Parties) yang berkongsi warisan yang sama. Negara Brunei Darussalam mengalu-alukan peluang untuk berkongsi pengalaman dan menggalakkan pertukaran idea di kalangan komuniti, kumpulan seni dan tarian, serta jabatan-jabatan kerajaan, termasuk kemungkinan kerjasama di peringkat komuniti — seperti melalui pertandingan tarian serantau — yang akan terus dibincangkan dan disahkan bersama pihak berkepentingan yang berkaitan.

Di Negara Brunei Darussalam, usaha memelihara Jipin sedang giat dijalankan menerusi kumpulan budaya yang disokong oleh Kementerian Kebudayaan, Belia dan Sukan, latihan di peringkat komuniti oleh pengamal budaya, serta persembahan berterusan dalam acara kebangsaan, sekolah dan perayaan-perayaan komuniti. Melalui penyertaan dalam pencalonan multinasional ini, Negara Brunei Darussalam berhasrat mempertingkatkan keterlihatan global Jipin / Zapin.